Platon’un Devlet kitabı birçok okuma listesinde tavsiye edilenler arasında vardır.Önemi ise MÖ 400’lü yıllarda yazılmasına rağmen günümüze kadarki süreçte birçok kuramı ve toplum düzenini etkilemiş olması.Başka bir ifadeyle ‘Bugüne kadar ortaya atılmış bütün devlet kurumlarının, komünizm ve Nazizm de içinde bütün toplum düzenlerinin Devlet’te ipuçları, hatta kaynakları bulunabilir. Rönesanstan bu yana politika alanında ne düşünülmüşse, Devlet’te çekirdek olarak vardır.’(Platon, ‘Devlet’, ‘Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’, 30.baskı)Platon kitabında kafasında tasarladığı ideal devleti hocası Sokrates üzerinden anlatır.Karşılıklı konuşmalar üzerinden ilerleyen kitapta Platon devletini iyilik eşitlik adalet güçlülük gibi kavramlar etrafında şekillendirir.Platon ütopik devletini anlatırken toplumsal hayatı en ayrıntısına varıncaya kadar irdeler.Toplumu ise organik bir vücuda benzetir.Nasıl eller, kollar, ayaklar vücutta kendi görevleri doğrultusunda çalışırsa sağlıklı bir birey ortaya çıkar, aynı şekilde toplumda da insanların kendi görev ve sorumluluklarının farkında olması ve bunları yerine getirmesiyle uyumlu bir toplumsal yapı meydana gelir.Bu organik toplumsal yapı ile Platon’un adalet kavramı yakından ilişkilidir. Platon’a göre adaletin sağlanması için bireylerin toplumdaki yerlerini bilmeleri ve buna göre hareket etmeleri gerekiyor.Platon’un adalet kavramının yanı sıra bilgelik, yiğitlik, ölçülülük ve doğruluk gibi çok önemli gördüğü erdemler de vardır.Bilgelikten bahsetmeden önce Platon’un mağara metaforunu açıklamak gerek. Platon’a göre yaşadığımız dünya gerçek değildir, sadece gerçeğin bir yansımasıdır.Asıl olan idealar dünyasıdır.Bu gerçekliğin bilgisini ise ancak filozof olanlar anlayabilir ve açıklayabilir.Bu yüzden bilge kişiler filozof olanlardır ünlü vecizesiyle ‘Ya krallar filozof olmalıdır ya da filozoflar kral’.Yiğitliği ise şöyle tarif ediyor:‘Korkulacak ve korkulmayacak şeyler üstüne, kanunlara uygun olarak beslediğimiz inancın sarsılmazlığına yiğitlik diyorum.’(Platon, ‘Devlet’, ‘Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’, 30.baskı)
Eğitimin nasıl yapılacağı, kimlerin devleti yöneteceği, kanun koyucunun yapacağı işler gibi konuların yanında doğruluk nedir eğrilik nedir, ölüm, yalan, zenginlik, yoksulluk gibi birçok konuya değiniyor Platon kitabında.Kitap antik Yunan düşünce yapısını anlamanın yanı sıra günlük hayatla ilgili birçok meseleyle alakalı yapılan yorumlardan hareketle aslında kendi hayatımızla ilgili neredeyse hiç düşünmediğimiz ortaya çıkıyor.Özellikle küreselleşme ile beraber hayatımızla alakalı düşünmekten ziyade bize sunulan sınırlı kaynaklarla yaşıyoruz.Günlük işlerimizle uğraşıyoruz, güncel haberleri takip ediyoruz, avm’lerde saatlerimiz geçiyor, takip ettiğimiz diziler için haftayı zor getiriyoruz…Halbuki yaşadığımız toplumu araştırmamız anlamaya çalışmamız gerekiyor.Geçen yıllar içerisinde yitirilen değerleri düşünmek gerekiyor.Mahalle kültüründen yirmi katlı onlarca bina bulunan site hayatına geçiş sürecini karşılaştırmak gerekiyor.Bununla beraber iyiyi, doğruyu, güzeli ve bunların hayatımızdaki yansımalarını tahayyül etmek gerekiyor.
No responses yet